Steun ons onderzoek

Steun ons onderzoek

Zo’n vierduizend mensen worden jaarlijks getroffen door leukemie, lymfklierkanker of multipel myeloom. Deze vormen van kanker van de bloedcellen of afweercellen hebben een grote impact op het leven van een patiënt. De behandeling is vaak gecompliceerd en met veel bijwerkingen. De overlevingskansen zijn beperkt. Onderzoekers van het Leids Universitair Medisch Centrum (LUMC) werken aan een veelbelovende nieuwe behandelmethode voor deze patiënten: het Levend Geneesmiddel.

Draagt ook u bij aan dit uniek geneesmiddel?

In samenwerking met

 

Video item LUMC

Waarom helpen?

Het Levend Geneesmiddel bestaat uit speciaal geselecteerde en bewerkte afweercellen van een donor. Inmiddels zijn tientallen patiënten in het LUMC met succes behandeld. Elke patiënt krijgt een eigen, op maat gemaakt geneesmiddel. Dat is kostbaar en tijdrovend om te produceren. We willen zo veel mogelijk patiënten laten profiteren van deze veelbelovende behandeling. Daarvoor is meer onderzoek nodig en een verdere verfijning van onze technieken.  Om het onderzoek te versnellen zijn extra fondsen nodig. Uw bijdrage heeft dan ook een grote impact.

Vlogbende

Vlogbende

Vlogbende is een eenmalig magazine voor kinderen over vloggers en Youtubers. Het tijdschrift staat boordevol interviews, puzzels, weetjes, prijsvragen en vlogtips. Vrienden van patiënt Daan vervulden zijn droom en brachten zijn initiatief tot een mooi resultaat. Alle opbrengsten van het magazine zijn bestemd voor het onderzoek het Levend Geneesmiddel. Meer informatie over het initiatief van Daan leest u op www.vlogbende.nl.

Lees meer
Vlogbende

artikel slider LUMC

Prof. dr. Fred Falkenburg, hoogleraar Experimentele Hematologie

“Donor afweercellen kunnen wij zo veranderen dat zij een krachtig geneesmiddel vormen.”

Prof. dr. Fred Falkenburg, hoogleraar Experimentele Hematologie

Dr. Inge Jedema, onderzoeker

“Voor iedere patiënt afweercellen op maat. In ons unieke laboratorium werken we daar hard aan.”

Dr. Inge Jedema, onderzoeker

Dr. Mirjam Heemskerk, onderzoeker

“De weg van laboratorium naar patiënt is lang. Extra financiering is dan ook echt nodig.”

Dr. Mirjam Heemskerk, onderzoeker

Dr. Peter van Balen, arts-onderzoeker

“Er overlijden nog steeds te veel patiënten aan de bijwerkingen van stamceltransplantatie. Het Levend Geneesmiddel kan dat verminderen.”

Dr. Peter van Balen, arts-onderzoeker

Dr. Marieke Griffioen, onderzoeker

“We kunnen steeds beter geschikte afweercellen selecteren en bewerken. Ons doel, patiënten met leukemie genezen zonder ernstige bijwerkingen, komt zo steeds dichterbij.”

Dr. Marieke Griffioen, onderzoeker

Kanker van de bloedcellen

Kanker van de bloedcellen

Leukemie, lymfklierkanker en multipel myeloom zijn vormen van kanker van de bloedcellen. De groei van witte bloedcellen, die belangrijk zijn voor het afweersysteem, wordt hierbij ontregeld. Hierdoor kan het lichaam niet meer goed beschermd worden tegen ziekteverwekkers.

Bij leukemie bevindt de kanker zich in de beenmergcellen, die verantwoordelijk zijn voor de aanmaak van bloedcellen. Bij acute leukemie wordt een patiënt snel ernstig ziek. Er zijn dan zware therapieën nodig. Chronische leukemie kan worden behan­deld met mildere medicijnen. Helaas wordt de ziekte in veel gevallen slechts tijdelijk tot stilstand gebracht.

Lymfklierkanker lijkt op leukemie, maar blijft meestal beperkt tot de lymfklieren. De ziekte van Hodgkin is de meest bekende en het best te behandelen. Overige vormen worden noemen we non-Hodgkin-lymfomen.

Multipel myeloom of de ziekte van Kahler is een vorm van kanker waarbij bepaalde afweercellen een abnormaal eiwit aanmaken. Beenmerg, botten maar ook andere organen kunnen worden aangetast. De ziekte kan met medicijnen worden geremd, maar genezen lukt zelden.

Lees meer
Kanker van de bloedcellen

Ons onderzoek

Ons onderzoek

Bij de behandeling van kanker van de bloedcellen, zoals leukemie, wordt stamceltransplantatie al een tijd lang toepast. Hierbij ontstaan vaak complicaties. De afweercellen van de donor vallen dan alles aan wat vreemd is. Ze maken niet alleen de kankercellen van de patiënt kapot, maar ook gezonde cellen. Patiënten kunnen hier erg ziek van worden.

De cellen voor het Leven Geneesmiddel selecteren en isoleren wij in ons speciaal toegeruste laboratorium. Wij kunnen afweercellen ‘trainen’, zodat ze kankercellen leren herkennen. Soms voegen we een stukje genetische code toe om afweercellen geschikt te maken om de gewenste virussen of kwaadaardige cellen te herkennen.

Het Levend Geneesmiddel bestaat dan dus uit die afweercellen van de donor die speciaal gericht zijn op de zieke bloedcellen van de patiënt, deze worden herkend en opgeruimd. Daarnaast gaat het Levend Geneesmiddel de strijd aan met virussen die de gezondheid van de patiënt bedreigen. De gezonde weefselcellen van de patiënt worden niet aangevallen door het Levend Geneesmiddel.

Stand van zaken 2019

Behandeling met genetisch veranderde T-cellen

T-cellen zien hun doelwit door middel van een specifieke structuur, de zogenaamde T-celreceptor (TCR). Een TCR is een stukje eiwit op de celwand van de T-cel. Verschillende T-cellen hebben een verschillende TCR afhankelijk van wat ze herkennen. In het laboratorium is het mogelijk het genetisch materiaal dat verantwoordelijk is voor de aanmaak van zo'n TCR grootschalig te vermenigvuldigen zodat het overgezet kan worden in T-cellen van de patiënt. Dit is een vorm van gentherapie. In ons laboratorium zijn in de afgelopen jaren door Mirjam Heemskerk en Marieke Griffioen verscheidene TCR geïdentificeerd die gebruikt kunnen worden in de behandling van verschillende vormen van leukemie, lymfomen en mutiple myeloom en die nu in ontwikkeling zijn voor klinische toepassing. Onder leiding van Inge Jedema wordt in ons eigen productielaboratorium samen met de apotheek van ons ziekenhuis en industriële partners gewerkt aan de toepassing van dit levend geneesmiddel aan patiënten. De toestemming en vergunningen om deze behandelingen te gaan uitvoeren, zijn inmiddels aangevraagd.

Afweer tegen virussen

De ontwikkeling van T-cellen, die ons tegen virussen en andere ziekteverwekkers beschermen na stamceltransplantatie, kost tijd, waardoor de patiënt vlak na de transplantatie een sterk verminderde afweer heeft en er ernstige virusinfecties kunnen ontstaan. In de afgelopen jaren hebben we veel onderzoek gedaan naar mogelijkheden om patiënten te beschermen tegen ernstige virusinfecties. Ook hebben we patiënten die een hardnekkige infectie met het cytomegalovirus (CMV) hebben gekregen, behandeld met T-cellen die specifiek gericht zijn tegen dit virus. Na toediening van deze virusspecifieke T-cellen verdween het virus uit het bloed van de meeste patiënten, zonder dat dit nadelige effecten had. Omdat de resultaten van deze studie veelbelovend waren, heeft het LUMC drie jaar geleden van de Inspectie van Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) toestemming (hospital exemption) gekregen om deze cellen in het kader van de gewone patiëntenzorg te blijven maken voor patiënten die deze behandeling nodig hebben.

Om deze en andere virusspecifieke T-cellen te kunnen geven als geregistreerde standaardbehandeling, is echter meer bewijs van de effectiviteit van deze cellen nodig. Het onderzoek dat hiervoor nodig is, is een vergelijkend onderzoek naar de effecten van toediening van deze virusspecifieke T-cellen en toediening van een placebo-behandeling. Dit onderzoek heet een gerandomiseerde, dubbel blind uitgevoerde, studie. Hierbij weten noch de dokter noch de patiënt welke behandeling wordt gegeven. Deze studie is vorige maand in het LUMC van start gegaan onder de naam TRACE. Het is een studie waaraan verschillende ziekenhuizen in Europa meedoen. In de studie worden donor T-cellen tegen drie verschillende virussen onderzocht, namelijk het cytomegalovirus, Epstein Bar virus en Adenovirus.

Door de uitkomsten in de groep patiënten die de cellen heeft gekregen, te vergelijken met de uitkomsten in de groep patiënten die placebo heeft gekregen, kan nauwkeurig de meerwaarde van de behandeling met virusspecifieke T-cellen worden bepaald. Als de meerwaarde daadwerkelijk wordt aangetoond, kan de behandeling beschikbaar komen als standaardbehandeling, ook zonder de hospital exemption.

Meer informatie

Lees meer
Ons onderzoek

Deel pagina